Ung thư gan là một trong những bệnh ung thư nguy hiểm hàng đầu hiện nay, đặc biệt tại Việt Nam. Điều đáng lo ngại là phần lớn các trường hợp ung thư gan chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn, tốn kém và hiệu quả không cao. Vậy vì sao ung thư gan lại khó phát hiện sớm đến vậy? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả.

Ung thư gan – căn bệnh tiến triển âm thầm

Theo các chuyên gia, ung thư gan thường phát triển trong “im lặng”. Ở giai đoạn sớm, khối u gan còn nhỏ, chưa xâm lấn mạch máu, bao gan hay các cơ quan lân cận nên hầu như không gây đau hoặc biểu hiện rõ ràng. Người bệnh vẫn sinh hoạt, làm việc bình thường và dễ chủ quan, không đi khám sức khỏe định kỳ.

Bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Văn Trung – Phó khoa Nội Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM – cho biết: phần lớn ca ung thư gan được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển nặng. Nguyên nhân phổ biến nhất là viêm gan B tiến triển âm thầm, người mắc vẫn cảm thấy khỏe mạnh dù đã có xơ gan hoặc khối u nhỏ.

Đáng chú ý, không phải cứ có xơ gan mới bị ung thư gan. Trên thực tế, vẫn có những trường hợp chưa xơ gan nhưng đã xuất hiện u gan, khiến việc phát hiện càng trở nên khó khăn hơn.

Ung thư gan thường tiến triển âm thầm, khó phát hiện ở giai đoạn đầu do khối u nhỏ chưa gây triệu chứng rõ ràng.

Hạn chế của siêu âm trong phát hiện ung thư gan sớm

Siêu âm gan là phương pháp phổ biến, chi phí thấp và được sử dụng rộng rãi trong tầm soát. Tuy nhiên, siêu âm có hạn chế lớn trong việc phát hiện các khối u gan nhỏ dưới 3 cm. Đặc biệt ở người thừa cân, gan nằm sâu dưới xương sườn phải và bị che khuất, việc quan sát càng khó chính xác.

Ở giai đoạn đầu, ngay cả khi bác sĩ thăm khám bằng tay cũng rất khó phát hiện bất thường ở gan. Do đó, để chẩn đoán chính xác, cần kết hợp thêm xét nghiệm cận lâm sàng và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như CT, MRI hoặc sinh thiết gan khi cần thiết.

Triệu chứng mơ hồ, dễ nhầm lẫn

Một trong những lý do khiến ung thư gan khó phát hiện sớm là triệu chứng không đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy:

Mệt mỏi kéo dài
Chán ăn, đầy bụng
Sút cân không rõ nguyên nhân
Rối loạn tiêu hóa nhẹ

Những dấu hiệu này rất dễ bị nhầm với các bệnh lý tiêu hóa thông thường. Đối với người mắc viêm gan B hoặc C mạn tính, các triệu chứng càng khó phân biệt hơn. Nếu không kiểm tra định kỳ, bệnh có thể bị bỏ sót cho đến khi khối u phát triển lớn, chèn ép đường mật, bao gan và gây ra các biểu hiện rõ rệt như đau hạ sườn phải, vàng da, cổ trướng.

Viêm gan B là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư gan tại Việt Nam, nhiều trường hợp tiến triển không có triệu chứng.

Gánh nặng ung thư gan tại Việt Nam

Theo Bộ Y tế, viêm gan B đang lưu hành phổ biến tại Việt Nam với khoảng 6,5 triệu người mắc, và đây cũng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư gan. Dữ liệu Globocan 2022 cho thấy ung thư gan đã vượt ung thư phổi, trở thành ung thư gây tử vong nhiều nhất tại Việt Nam.

Mỗi năm, nước ta ghi nhận hơn 24.500 ca mắc mới và hơn 23.300 ca tử vong, chiếm gần 20% tổng số ca tử vong do ung thư. Những con số này cho thấy tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và phòng ngừa chủ động.

Vì sao phát hiện muộn làm giảm hiệu quả điều trị?

Khi ung thư gan được phát hiện ở giai đoạn muộn, hiệu quả điều trị thường không cao. Lúc này, khối u đã lớn, có thể xâm lấn mạch máu hoặc di căn, khiến phẫu thuật trở nên phức tạp và khó loại bỏ hoàn toàn. Các phương pháp hỗ trợ như hóa trị, xạ trị hay điều trị miễn dịch cũng giảm hiệu quả, trong khi chi phí và thời gian điều trị tăng lên đáng kể.

Tầm soát ung thư gan định kỳ giúp phát hiện sớm bệnh lý gan và nâng cao hiệu quả điều trị.

Tầm soát định kỳ – chìa khóa phát hiện sớm ung thư gan

Các chuyên gia khuyến cáo, để phát hiện sớm và ngăn chặn ung thư gan, tầm soát định kỳ là yếu tố then chốt, đặc biệt với nhóm nguy cơ cao như:

Người mắc viêm gan B, viêm gan C
Người xơ gan
Người uống rượu bia nhiều
Người có tiền sử gia đình mắc ung thư gan

Người khỏe mạnh nên kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần. Người nguy cơ cao, đặc biệt là xơ gan, nên tầm soát 3 tháng/lần.

Các phương pháp được khuyến nghị gồm:

Xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan
Xét nghiệm AFP (alpha-fetoprotein)
Kết hợp siêu âm gan
Khi nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định thêm CT hoặc MRI

Vaccine viêm gan B – “lá chắn” phòng ung thư gan

Tiêm vaccine viêm gan B được xem là “vaccine ngừa ung thư” đầu tiên, bởi nó ngăn chặn tác nhân hàng đầu gây ung thư gan. Nhiều nghiên cứu cho thấy vaccine giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc và tử vong do ung thư gan.

Trẻ sơ sinh cần được tiêm mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh để ngăn lây truyền từ mẹ sang con. Người lớn chưa tiêm hoặc kháng thể không đủ bảo vệ cần tiêm đủ phác đồ 3 mũi, người nguy cơ cao có thể tiêm 4 mũi và tiêm nhắc khi cần thiết.

Người dân chủ động tiêm vaccine viêm gan B – biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa ung thư gan.

Chủ động bảo vệ gan – bảo vệ sự sống

Bên cạnh tiêm vaccine, mỗi người cần chủ động:

Điều trị và theo dõi viêm gan virus
Hạn chế rượu bia
Duy trì cân nặng hợp lý
Ăn uống lành mạnh, khoa học
Khám sức khỏe định kỳ tại cơ sở y tế uy tín

Ung thư gan hoàn toàn có thể được phát hiện sớm nếu chúng ta không chủ quan. Chủ động tầm soát hôm nay chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và tương lai của chính bạn và gia đình.

Hệ thống Y tế MEDIC luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong việc tầm soát, chẩn đoán và chăm sóc sức khỏe gan một cách toàn diện, an toàn và hiệu quả.

Kiến thức

Vì sao ung thư gan khó phát hiện sớm? Cảnh báo âm thầm từ “kẻ giết người thầm lặng”