[PODCAST] 17/01/2026 Trí tuệ nhân tạo không phải bác sĩ

Công nghệ đang len lỏi vào từng khoảnh khắc của đời sống hiện đại. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, con người có thể tìm đường, mua sắm, học tập và tìm kiếm thông tin về sức khỏe. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo khiến nhiều người tin rằng họ đang sở hữu trong tay một “bác sĩ ảo” thông minh, nhanh nhạy và luôn sẵn sàng trả lời mọi câu hỏi liên quan đến bệnh tật.

Khi niềm tin đặt nhầm chỗ

Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp đáng tiếc liên quan đến việc tin tưởng tuyệt đối vào trí tuệ nhân tạo. Tại Mỹ, một người đàn ông sáu mươi tuổi đã bị ngộ độc nặng sau khi làm theo gợi ý từ AI và sử dụng natri bromid, một hợp chất không còn được dùng trong y học do độc tính cao, để thay thế muối ăn. Việc đưa chất độc vào cơ thể hằng ngày khiến ông phải nhập viện nhiều tuần trong tình trạng ảo giác và hoang tưởng.

Tại Việt Nam, các bác sĩ cũng không ít lần cảnh báo về những câu chuyện tương tự. Có người tự ý ngừng thuốc điều trị sau khi đọc được cảnh báo tác dụng phụ từ trí tuệ nhân tạo mà không trao đổi lại với bác sĩ, dẫn đến bệnh tiến triển nặng hơn. Có trường hợp khác chủ quan cho rằng cơn đau bụng kéo dài chỉ do căng thẳng tâm lý, để rồi chỉ nhập viện khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm.

Vì sao AI không thể thay thế bác sĩ

Điểm chung của những trường hợp này là sự tin tưởng tuyệt đối vào “bác sĩ ảo” và việc xem nhẹ vai trò của bác sĩ thật. Theo các chuyên gia y tế, chẩn đoán bệnh không đơn thuần là ghép các triệu chứng lại với nhau. Bác sĩ cần thăm khám trực tiếp, quan sát sắc mặt, hơi thở, giọng nói, phản xạ và nhiều biểu hiện tinh tế khác mà trí tuệ nhân tạo không thể cảm nhận qua văn bản.

Bên cạnh đó là kinh nghiệm lâm sàng được tích lũy qua nhiều năm học tập và điều trị thực tế. Đây là yếu tố quan trọng giúp bác sĩ đưa ra quyết định chính xác, phù hợp với từng bệnh nhân cụ thể, điều mà một công cụ công nghệ không thể thay thế hoàn toàn.

Rủi ro từ việc tự chẩn đoán

Trí tuệ nhân tạo chỉ hoạt động dựa trên thông tin đầu vào. Nếu người bệnh mô tả không đầy đủ, không chính xác hoặc bỏ sót dấu hiệu quan trọng, kết quả mà AI đưa ra cũng sẽ sai lệch theo. Nguy hiểm hơn, nhiều bệnh lý nghiêm trọng ở giai đoạn đầu gần như không có triệu chứng rõ ràng. Việc tự chẩn đoán bằng trí tuệ nhân tạo có thể khiến người bệnh bỏ lỡ giai đoạn vàng để điều trị.

Ngược lại, cũng có trường hợp bệnh nhẹ nhưng khi tra cứu, AI liệt kê hàng loạt bệnh nặng, gây hoang mang và lo lắng không cần thiết, ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý người bệnh.

Công cụ hỗ trợ, không phải quyết định cuối cùng

Các bác sĩ đều khẳng định rằng trí tuệ nhân tạo không xấu và không phải là kẻ thù của y học. AI có thể là công cụ hỗ trợ hữu ích, giúp cung cấp kiến thức y tế phổ thông và nâng cao hiểu biết của người dân. Tuy nhiên, trí tuệ nhân tạo không thể thay thế việc thăm khám, xét nghiệm và đánh giá toàn diện của bác sĩ.

Sức khỏe là tài sản quý giá nhất của mỗi con người. Đó không phải là thứ có thể đánh đổi chỉ bằng vài dòng hội thoại trên màn hình điện thoại. Tiện lợi không đồng nghĩa với an toàn. Khi cơ thể lên tiếng, lựa chọn đúng đắn nhất vẫn là tìm đến bác sĩ.